Չաման, շամբալա, այծառվույտ, հացհամեմ, հունական խոտ
Չաման, շամբալա, այծառվույտ, հացհամեմ, հունական խոտ բակլազգիների ընտանիքի միամյա բույս է ուղիղ ցողունով, եռամասնյա տերևներով։ Նրա սերմերն ու տերևները սովորական բաղադրիչներն են Հնդկական թերակղզու ճաշատեսակների մեջ և օգտագործվել են որպես խոհարարական բաղադրիչ հնագույն ժամանակներից: Չամանը օգտագործվում է որպես խոտ (չոր կամ թարմ տերևներ), համեմունք (սերմեր) և բանջարեղեն (թարմ տերևներ, բողբոջներ և միկրո կանաչիներ)։ Այն օգտագործվում է նաև ավանդական բժշկության մեջ։ Չամանը կարող է մեծացնել բժշկական կողմնակի ազդեցությունների վտանգը, թեև դրա խոհարարական օգտագործումը (ավելի փոքր քանակությամբ) անվտանգ է: Չամանի կլինիկական օգտագործման վերաբերյալ ուսումնասիրությունները սահմանափակ են։ Չամանի սերմերն հաճախ տապակվում են, որպեսզի նվազեցնեն իրենց բնածին դառնությունը և բարձրացնեն հոտավետությունը։ Սպիտակուցներով հարուստ արժեքավոր կերային բույս է․ 100 կգ կանաչ զանգվածը պարունակում է 52 կերային միավոր։ Օգտագործվում է նաև կանաչ պարարտացման համար, այն հողը հարստացնում է ազոտով։ Պտուղը՝ ունդ, պարունակում է 10-20 սերմ։ Չամանը բաստուրմայի ծածկույթի հիմնական բաղադրիչն է, Հայաստանում հիմնականում օգտագործվում է այդ նպատակով։
| Սննդային արժեքը 100 գրամում | |
|---|---|
| էներգետիկ արժեք | 1,352 ԿՋ (323 կկալ) |
| Ածխաջրեր | 58 գ |
| Դիետիկ մանրաթել | 25 գ |
| Ճարպ | 6.4 գ |
| Սպիտակուց | 23 գ |
| Վիտամիններ | Քանակ | Օրական չափաբաժին (%) |
|---|---|---|
| Թիամին (B1) | 0.322 մգ | 28% |
| Ռիբոֆլավին (B2) | 0.366 մգ | 31% |
| Նիասին (B3) | 1.64 մգ | 11% |
| Վիտամին B6 | 0.6 մգ | 46% |
| Ֆոլաթթու (B9) | 57 մկգ | 14% |
| Վիտամին C | 3 մգ | 4% |
| Միներալներ | Քանակ | Օրական չափաբաժին (%) |
|---|---|---|
| Կալցիում | 176 մգ | 18% |
| Երկաթ | 34 մգ | 262% |
| Մագնեզիում | 191 մգ | 54% |
| Մանգան | 1.23 մգ | 59% |
| Ֆոսֆոր | 296 մգ | 42% |
| Կալիում | 770 մգ | 16% |
| Նատրիում | 67 մգ | 4% |
| Ցինկ | 2.5 մգ | 26% |
| Այլ բաղադրիչներ | Քանակ |
|---|---|
| Ջուր | 8.8 գ |
Գլխավոր նկարը nccih.nih.gov կայքից։
Կայքը չի կրում պատասխանատվություն նյութում տեղ գտած սխալների համար։
