
<article class="prose">

  <ImageComponent alt="Մեղրամոմ" src="/images/beeswax/beeswax1.jpg" width={435} height={300} />

  <span class="flex justify-end text-xs">
  04 սեպտեմբեր 2021թ․
  </span>

  # Մեղրամոմ

  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Մեղրամոմը բնական մոմ է, որը արտադրում են մեղրատու մեղուները (հիմնականում 12-18 օրական)։ 
  Այն ձևավորվում է ութ մոմ արտադրող գեղձերով, աշխատող մեղուների որովայնի հատվածում։ 
  Մեղուները այն հավաքում և օգտագործում են մեղրի պահպանման համար բջիջներ 
  ձևավորելու և մեղվափեթակի ներսում թրթուրների և ձագերի պաշտպանության համար:

  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Մեղվի կողմից նոր արտադրված մեղվամոմը ունի մոտ երեք միլիմետր (0.12 դյույմ) լայնություն 
  և 0.1 մմ (0.0039 դյույմ) հաստություն, իսկ մոտ մեկ գրամ մոմ պատրաստելու համար անհրաժեշտ է 
  մոտ 1100 հատ մեղվի կողմից արդազատված մեղվամոմ:
  
  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Սկզբում մեղրամոմը լինում է սպիտակ գույնի: Հետագայում 
  ակնամոմի և փոշու գունանյութերի առկայության պատճառով գույնը փոխվում է դեղինի: 
  Մեղրամոմի բնորոշ հոտը կախված է մեղրից, մեղուներից, ակնամոմից և ծաղկափոշուց:

  <ImageComponent alt="Մեղրամոմ" src="/images/beeswax/beeswax3.jpg" width={3700} height={2483} />

  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Քիմիապես մեղրամոմը հիմնականում բաղկացած է ճարպաթթուների եթերներից և երկար շղթայական սպիրտներից:
  Այն չլուծվող է ջրի մեջ եւ դիմացկուն է բազմաթիվ թթուների, բայց լուծելի է օրգանական լուծիչների 
  մեծ մասում, իսկ տաքացումից հետո' ալկոհոլի եւ ճարպային յուղերի մեջ։ 
  Մեղրամոմը երբեք չի փչանում և կարող է տաքացվել և նորից օգտագործվել:

  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Մեղրամոմը կարելի է օգտագործել որպես սննունդ և հաստատված է սննդամթերքի օգտագործման համար շատ երկրներում և 
  Եվրոպական միությունում՝ E901 համարի ներքո:

  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Մեղրամոմը հալվում է` 62 -ից 68 °C ֊ում: Եթե մեղրամոմը տաքացվում է 85 °C -ից բարձր, 
  տեղի է ունենում գունաթափում: Մեղրամոմի բռնկման կետը 204.4 °C է։ 
  35 °C ջերմաստիճանում մոմը դառնում է պլաստիկ:
 
  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Մեղուների կողմից մոմ արտազատելու համար, փեթակում շրջակա միջավայրի 
  ջերմաստիճանը պետք է լինի 33-ից 36 °C:
  
  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Որոշ աղբյուրներում նշված է, որ մեկ կիլոգրամ մեղրամոմը բավարար է 22 կգ մեղր պահելու համար: Մեկ այլ 
  ուսումնասիրության համաձայն՝ մեկ կիլոգրամ մոմը կարող է պահել 24 -ից 30 կգ մեղր:

  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Մեղրից ստացված շաքարները մեղուների օրգանիզմում 
  փոխակերպվում են մեղրամոմի։ Մեղուների կողմից մեղրամոմի արտադրության 
  համար օգտագործվող մեղրի չափը ճշգրիտ որոշված չէ, սակայն 1946 թ․ ֊ին կատարված փորձի համաձայն՝ 
  6,66 -ից 8,80 կգ մեղրը տալիս է մեկ կիլոգրամ մոմ։

  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Մոտավորապես 100 գ մոմ օգտագործվում է մեկ Լանգստրոթ խորքային շրջանակի բոլոր բջիջների կառուցման համար:

  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Մեղրամոմը հիմնականում ստանում են մեղրափեթակից հեռացնելով անցանկալի կամ հին մեղրահացը։

  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Մաքուր մեղրամոմը լավ բուրմունք ունի: Դա այդպես չէ այն դեպքում, եթե այն միախառնվել է պարաֆինով, 
  ճարպով կամ այլ յուղով: Եթե մաքուր մեղրամոմը ծամում են, դա չի
  կպչում ատամներին, և մատների միջև գլորվելիս այն փափկում է, բայց չի կպչում մատներին: Երբ
  պարաֆինային մոմը խառնվում է մեղրամոմի հետ, այն դառնում է ավելի թափանցիկ և մի փոքր յուղոտ դիպչելիս:

  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Հազարավոր տարիներ շարունակ մեղրամոմը կիրառման լայն տեսականի ունի: Այն հայտնաբերվել է 
  Եգիպտոսի գերեզմաններում, վիկինգների խորտակված նավերում և հռոմեական ավերակներում: 
  Մեղրամոմից պատրաստված ամենահին մոմերը հայտնաբերվել են Գերմանիայում, թվագրված մ.թ. 6 -րդ/7 -րդ դարով:

  #### Կիրառությունը
  -----

  - Կոսմետիկայի արտադրության մեջ։
    Մեղրամոմի համաշխարհային առևտրի մոտ 40 տոկոսը օգտագործվում է կոսմետիկայի արդյունաբերության մեջ, 
    ինչը պահանջում է առաջին կարգի մեղրամոմ, որը չի տաքացել ավելին քան կարելի է, մաքուր է և զերծ պրոպոլիսից:
    Մեղրամոմի օգտագործումը մաշկի խնամքի և կոսմետիկայի ոլորտում աճել է:
    Հիմնականում օգտագործվում է մաշկի խնամքի համար նախատեսված քսուքների, 
    շրթներկի, պինդ օծանելիքի պատրաստման մեջ։ Տեղական մակարդակում, մեղրամոմից մաշկի քսուք պատրաստելը 
    կարող է լինել մեղվաբուծության ամենաեկամտաբեր գործունեությունից:
  - Դեղագործության մեջ։
    Մոտ 30 տոկոսը համաշխարհային մեղրամոմի առեւտրի օգտագործվում է դեղագործական արդյունաբերության մեջ, որը, ինչպես
    եւ կոսմետիկ արդյունաբերության մեջ, պահանջում է լավ որակի մեղրամոմ։
  - Մոմերի արտադրության մեջ։
    Մեղրամոմի առևտրի մոտ 20 տոկոսն օգտագործվում է մոմ պատրաստելու համար: 
    Մեղրամոմից պատրաստված մոմերը համարվում են լավագույն մոմերից, քանի որ դրանք վառվում են ավելի 
    պայծառ եւ ավելի երկար, չեն թափվում եւ այրվում են մաքուր։ Մեղրամոմի մոմերը ավելի քիչ են 
    հանդիպում և ավելի թանկ են, քան պարաֆինային մոմից պատրաստված մոմերը: Նախկինում եկեղեցու մոմերը պետք է 
    պատրաստվեին 100 տոկոս մեղրամոմից, և դրան դեռ հետևում են որոշ հասարակություններում:
  - Արդյունաբերության և արվեստի ոլորտներում օգտագործվում է դեկորացիայի, քանդակների և զարդերի պատկերներ պատրաստելու համար, 
    արծաթի, ոսկու, բրոնզի ձուլման մեջ: Այս մեթոդը կոչվում է կորած մոմի ձուլում։
  - Մեքենաների, կահույքի, կոշիկների փայլեցման համար և կաշվե իրերի վերականգնման համար։
  - Էլեկտրոնիկայի արտադրության մեջ օգտագործվում է որպես մեկուսիչ, հիմնականում համակարգչային արդյունաբերության էլեկտրոնային 
    բաղադրիչներում, ձայնասկավառակների արտադրության մեջ:
  - Գործվածքների ներկման մեջ:
  - Գունավոր կավիճներ պատրաստելու համար:
  - Թելերը ամրացնելու համար:
  - Սննդի արտադրության մեջ օգտագործվում է որպես ծածկույթ։ 
    Մեղրամոմը օգտագործվում է պանրի որոշ տեսակների արտադրության մեջ որպես ծածկույթ, պաշտպանելով 
    փչանալուց (բորբոսի աճից) և բարձրացնելով պանրի որակը։
  - Մեղվաբուծության համար մեծ քանակությամբ մեղրամոմ են օգտագործում մեղրամոմով մեղրահաց պատրաստելու համար: 
    Մեղվաբույծները հավաքում և վերամշակում են իրենց մեղրամոմը: Մեղրամոմի հիմնական մասը օգտագործվում է 
    մեղրահացերի պատրաստման համար: Մեղվաբույծների համար սովորական պրակտիկա է` մեղուների մոմը 
    սեփական մեղուներից վերածել մաքուր մեղրամոմի և այն փոխանակել պատրաստի թերթերի ավելի փոքր 
    քաշի հետ, որոնք պատրաստվում են մոմաթերթեր արտադրողների կողմից:



  -------

  <div class="text-xs">
  

  Նյութը պատրաստվել է օգտվելով բաց, վստահելի աղբյուրներից։
  
  Առաջին նկարը veganfriendly.org.uk կայքից։
  
  Երկրորդ նկարը yerevan-goris.am ֊ի։
  
  *Կայքը չի կրում պատասխանատվություն նյութում տեղ գտած սխալների համար։*


  </div>
  
</article>

Մեղրամոմը բնական մոմ է, որը արտադրում են մեղրատու մեղուները: Մեղվի կողմից նոր արտադրված մեղվամոմը ունի մոտ երեք միլիմետր (0.12 դյույմ) լայնություն  և 0.1 մմ (0.0039 դյույմ) հաստություն, իսկ մոտ մեկ գրամ մոմ պատրաստելու համար անհրաժեշտ է  մոտ 1100 հատ մեղվի կողմից արդազատված մեղվամոմ: Մեղրամոմը երբեք չի փչանում և կարող է տաքացվել և նորից օգտագործվել:  Հազարավոր տարիներ շարունակ մեղրամոմը կիրառման լայն տեսականի ունի: Այն հայտնաբերվել է  Եգիպտոսի գերեզմաններում, վիկինգների խորտակված նավերում և հռոմեական ավերակներում:

Մեղրամոմ

<article class="prose prose-sm sm:prose lg:prose-lg xl:prose-xl">

  <ImageComponent
    alt="Չաման, շամբալա, այծառվույտ, հացհամեմ հունական խոտ"
    src="/images/funegreek/fenugreek-steven-foster-square.jpg"
    width="515"
    height="515"
  />

  <span class="flex justify-end text-xs">
  09 սեպտեմբեր 2021թ․
  </span>

  # Չաման, շամբալա, այծառվույտ, հացհամեմ, հունական խոտ

  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; **Չաման, շամբալա, այծառվույտ, հացհամեմ, հունական խոտ** բակլազգիների 
  ընտանիքի միամյա բույս ​​է ուղիղ ցողունով, եռամասնյա տերևներով։ Նրա սերմերն ու տերևները սովորական 
  բաղադրիչներն են Հնդկական թերակղզու ճաշատեսակների մեջ և օգտագործվել են 
  որպես խոհարարական բաղադրիչ հնագույն ժամանակներից: Չամանը օգտագործվում է որպես 
  խոտ (չոր կամ թարմ տերևներ), համեմունք (սերմեր) և բանջարեղեն (թարմ տերևներ, 
  բողբոջներ և միկրո կանաչիներ)։ Այն օգտագործվում է նաև ավանդական բժշկության 
  մեջ։ Չամանը կարող է մեծացնել բժշկական կողմնակի ազդեցությունների վտանգը, 
  թեև դրա խոհարարական օգտագործումը (ավելի փոքր քանակությամբ) անվտանգ է: 
  Չամանի կլինիկական օգտագործման վերաբերյալ ուսումնասիրությունները սահմանափակ են։
  Չամանի սերմերն հաճախ տապակվում են, որպեսզի նվազեցնեն իրենց բնածին դառնությունը 
  և բարձրացնեն հոտավետությունը։
  Սպիտակուցներով հարուստ արժեքավոր կերային բույս է․ 100 կգ կանաչ զանգվածը 
  պարունակում է 52 կերային միավոր։ Օգտագործվում է նաև կանաչ պարարտացման համար, այն հողը հարստացնում է ազոտով։
  Պտուղը՝ ունդ, պարունակում է 10-20 սերմ։ Չամանը բաստուրմայի ծածկույթի հիմնական բաղադրիչն է, Հայաստանում հիմնականում օգտագործվում է այդ նպատակով։

  | Սննդային արժեքը 100 գրամում | | 
  | ---------------------- | ------------------- |
  | էներգետիկ արժեք        | 1,352 ԿՋ (323 կկալ) |
  | Ածխաջրեր               | 58 գ |
  | Դիետիկ մանրաթել        | 25 գ |
  | Ճարպ                   | 6.4 գ |
  | Սպիտակուց              | 23 գ |

  | Վիտամիններ | Քանակ | Օրական չափաբաժին (%) |
  | --------------- | -------- | --- |
  | Թիամին (B1)     | 0.322 մգ | 28% |
  | Ռիբոֆլավին (B2) |	0.366 մգ | 31% |
  | Նիասին (B3)     |	1.64 մգ  | 11% |
  | Վիտամին B6      | 0.6 մգ   | 46% |
  | Ֆոլաթթու (B9)   |	57 մկգ   | 14% |
  | Վիտամին C       |	3 մգ     | 4%  |

  | Միներալներ  | Քանակ   | Օրական չափաբաժին (%) |
  | ----------- | ------- | ---- |
  | Կալցիում    |	176 մգ  | 18%  |
  | Երկաթ       | 34 մգ   | 262% |
  | Մագնեզիում  | 191 մգ  | 54%  |
  | Մանգան      | 1.23 մգ | 59%  |
  | Ֆոսֆոր      | 296 մգ  | 42%  |
  | Կալիում     |	770 մգ  | 16%  |
  | Նատրիում    | 67 մգ   | 4%   |
  | Ցինկ        | 2.5 մգ  | 26%  |


  | Այլ բաղադրիչներ | Քանակ |
  | ---- | --------- |
  | Ջուր | 8.8 գ |


  ------

  <div class="text-xs">
  
  Նյութը պատրաստվել է օգտվելով բաց, վստահելի աղբյուրներից։

  Գլխավոր նկարը nccih.nih.gov կայքից։

  *Կայքը չի կրում պատասխանատվություն նյութում տեղ գտած սխալների համար։*

  </div>
  
</article>


Չաման, շամբալա, այծառվույտ, հացհամեմ, հունական խոտ բակլազգիների  ընտանիքի միամյա բույս ​​է ուղիղ ցողունով, եռամասնյա տերևներով։ Նրա սերմերն ու տերևները սովորական  բաղադրիչներն են Հնդկական թերակղզու ճաշատեսակների մեջ և օգտագործվել են որպես խոհարարական բաղադրիչ  հնագույն ժամանակներից: Չամանը օգտագործվում է որպես  խոտ (չոր կամ թարմ տերևներ), համեմունք (սերմեր) և բանջարեղեն (թարմ տերևներ,  բողբոջներ և միկրո կանաչիներ)։ Այն օգտագործվում է նաև ավանդական բժշկության  մեջ։ Չամանը կարող է մեծացնել բժշկական կողմնակի ազդեցությունների վտանգը,  թեև դրա խոհարարական օգտագործումը (ավելի փոքր քանակությամբ) անվտանգ է:  Չամանի կլինիկական օգտագործման վերաբերյալ ուսումնասիրությունները սահմանափակ են։  Չամանի սերմերն հաճախ տապակվում են, որպեսզի նվազեցնեն իրենց բնածին դառնությունը  և բարձրացնեն հոտավետությունը։  Սպիտակուցներով հարուստ արժեքավոր կերային բույս է․ 100 կգ կանաչ զանգվածը  պարունակում է 52 կերային միավոր։ Օգտագործվում է նաև կանաչ պարարտացման համար, այն հողը հարստացնում է ազոտով։  Պտուղը՝ ունդ, պարունակում է 10-20 սերմ։ Չամանը բաստուրմայի ծածկույթի հիմնական բաղադրիչն է, Հայաստանում հիմնականում օգտագործվում է այդ նպատակով։ 

Հոդվածներ